Thứ Bảy, 27 tháng 9, 2014

Việt Nam: 8 thứ trưởng ngoại giao!


Bộ Ngoại giao có thêm 2 tân Thứ trưởng (NLĐ). Bộ Ngoại giao đã có 6 thứ trưởng rồi nhưng vẫn chưa đủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lại ký bổ nhiệm thêm 2 thứ trưởng nữa là 8 thứ trưởng. Thiếu 2 người nữa thì Bộ Ngoại giao VN đủ một đội bóng. Không biết giá của mỗi cái ghế thứ trưởng Bộ Ngoại giao là bao nhiêu? Ngay cả nước Mỹ, một đất nước trông coi mọi thứ trên toàn cầu mà Bộ Ngoại giao chỉ có 2 thứ trưởng, đó là ông William Joseph Burns và bà Heather Higginbottom. Kể ra thì dân Mỹ nghèo quá, họ không có nhiều tiền để thuê thêm nhiều người làm quan. 2 tân thứ trưởng

Về chức thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ, từ thời BNG có chức vụ này (năm 1972) cho tới năm 2009, BNG Mỹ chỉ có duy nhất 1 thứ trưởng. Năm 2000, Quốc hội Mỹ thông qua luật cho phép BNG có thêm một người phụ trách về Management and Resources, nhưng chính phủ Mỹ không bổ nhiệm ai vào chức vụ này cho tới năm 2009, TT Obama đã bổ nhiệm ông Jack Lew (ông này hiện đang làm Thứ trưởng Bộ Ngân khố) là người đầu tiên nắm giữ chức vụ này. Bà Heather Higginbottom là người thứ 3 trong lịch sử nước Mỹ giữ chức thứ trưởng phụ trách về Management and Resources. Nhiệm vụ của bà là cố vấn cho Ngoại trưởng Mỹ, chịu trách nhiệm toàn cầu về chính sách đối ngoại của Mỹ. -(Basam)

Basam

GS Nguyễn Văn Tuấn
27-09-2014
Mới đọc tin tức thấy VN mới bổ nhiệm thêm 2 thứ trưởng ngoại giao (1). Như vậy, tính đến nay, VN đã có 8 thứ trưởng ngoại giao. Nếu tính trung bình mỗi bộ ở VN có 5 thứ trưởng, thì với 23 bộ hay tương đương, VN đã có hơn 110 thứ trưởng! Một con số kinh khủng! Trong một nước người dân còn nghèo xơ xác, mà có một đội quân thứ trưởng nhiều như ở VN thì chắc chắn sẽ còn nghèo hơn nữa.


Ở VN, có lẽ do “tàn dư” của Pháp để lại (?), nên có quá nhiều chức danh phó. Thủ tướng thì có một lô phó thủ tướng. Bộ trưởng có hàng tá thứ trưởng. Dưới bộ có cục, vụ cũng lại thêm một lô trưởng và phó. Chưa hết, cấp tỉnh/thành, quận/huyện, phường/xã, thậm chí ấp, cũng có hàng lô trưởng và phó. Rồi từ đại học, bệnh viện, trung tâm, đến phòng ban trong các trung tâm đó đều có trưởng và nhiều phó. Tôi ngạc nhiên tại sao bao nhiêu năm nay mà VN không cải cách bộ máy hành chính cho tinh giản hơn, mà lại làm cho nó phình ra.
Đó là chưa nói trong hệ thống đảng, cũng có bộ máy song song với chính quyền. Tức là họ bên đảng cũng có trưởng và phó. Tất cả đều do người dân trả lương! Như vậy, người dân đóng thuế phải cưu mang hai bộ máy trong một nước. Một bộ máy ra mặt, còn một bộ máy không ra mặt (đứng sau chỉ huy) nhưng chẳng chịu trách nhiệm trước công chúng.
Ở các nước phương Tây mà tôi biết thì rất hiếm có phó. Như ở Úc, chỉ có thủ tướng và 1 phó thủ tướng. Mà, vai trò ông phó thủ tướng Úc cũng không “sáng chói” như phó thủ tướng ở VN. Còn cấp bộ, Úc hoặc là có 1 thứ trưởng hoặc chẳng có thứ trưởng nào. Cấp bang (thường có dân số gấp 5-10 lần một tỉnh ở VN) cũng hiếm thấy phó. Như bang NSW tôi đang ở, tôi thậm chí không biết ai là phó thủ hiến, cũng có thể bang không có chức danh này. Còn cấp bộ trưởng bang thì cũng hiếm thấy có phó, chỉ có 1 trưởng thôi. Vậy mà guồng máy hành chính của họ chạy rất trôi chảy và phục vụ dân thật sự chứ không phải “hành là chính” như ở VN.
Ở VN người ta dịch chữ “thứ trưởng” là deputy, còn ở nước ngoài (như Mĩ chẳng hạn) thứ trưởng có chức danh là assistant. Chữ deputy dĩ nhiên là oai hơn assistant. Có lẽ cách dịch của VN là muốn nâng cao vai trò của thứ trưởng. Trong thực tế, tôi nghĩ assistant có lẽ thích hợp hơn, vì thứ trưởng là phụ tá cho bộ trưởng.
Trong những năm gần đây, VN có quá nhiều tiến sĩ, giáo sư/phó giáo sư. Nhưng song song với sự tăng trưởng của guồng máy học thuật, VN còn có một sự tăng trưởng khác: số tướng tá trong quân đội và công an. Có lẽ chưa bao giờ trong thời bình mà VN có nhiều tướng tá như hiện nay. Cũng chưa bao giờ có chuyện cảnh sát giao thông đứng đường mang hàm trung tá! Ngày xưa, quân nhân mang hàm trung tá hay đại tá đã có thể là tỉnh trưởng (như chủ tịch UBND ngày nay), nhưng ngày nay, hàm đại tá quá nhiều và chẳng còn uy danh như ngày xưa. Không biết mấy nước khác thì sao chứ ở Úc này tôi không thấy công an / cảnh sát mang hàm cấp tướng. Sự hiện diện của nhiều tướng trong ngành công an ở VN cũng là một nét đặc thù về thể chế của VN: công an trị. Nay đến sự hiện diện của đội quân thứ trưởng thậm chí còn nhiều hơn tướng lại thêm một nét đặc thù khác của VN: đó là ôm đồm và ham quản lí.
Tại sao VN có quá nhiều thứ trưởng? Một phần có lẽ là do “truyền thống” từ thời Pháp thuộc để lại. Một phần khác là để tăng cường quản lí, vì bộ máy công quyền VN thích tập trung quyền lực và thích quản lí người dân. Một phần khác, chức danh “phó” có lẽ là một hình thức thưởng công hay dàn xếp giữa các phe phái, một cách chơi cờ người. Cũng có thể giải thích rằng VN có nhiều phó là phản ảnh sự incompetence của bộ trưởng. Có lẽ vì incompetence nên bộ trưởng phải cần nhiều phụ tá. Dù lí do nào hay cách giải thích nào thì sự hiện diện của đội quân thứ trưởng phản ảnh một bộ máy cồng kềnh, quan liêu, và kém hiệu quả.
——-
(1) http://nld.com.vn/thoi-su-trong-nuoc/bo-ngoai-giao-co-them-2-tan-thu-truong-20140926201713551.htm
Nguồn: Nguyen Tuan

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét